Organisatie en coördinatie
Op één dag voert GVB 8.500 geplande ritten uit. Het behoeft geen uitleg dat dat een grondige organisatie, voorbereiding en begeleiding vergt. De dienstregeling wordt voor een heel jaar vastgelegd waardoor de 2.000 bestuurders en 650 conducteurs hun werkrooster voor het komende jaar kunnen overzien en vastleggen. Maar medewerkers hebben te maken met de vaak weerbarstige dagelijkse realiteit en dan is snelle bijsturing noodzakelijk. Vaak kunnen we de planning al van tevoren aanpassen, bijvoorbeeld als er een groot evenement in de stad plaatsvindt, maar in andere gevallen, zoals bij ziekte, een defect voertuig of calamiteit, moeten ad hoc snelle oplossingen gevonden worden. Om dat hele vervoerproces met alle verwachte én onverwachte omstandigheden goed te regelen heeft GVB een doelmatige en efficiënte organisatie ingericht.
Een zogenaamde 'lijngebonden' organisatie waarbij de medewerkers zo veel mogelijk vast op een lijn werken. Iedere tram-, bus- of metrolijn (of een cluster van lijnen) wordt aangestuurd door een lijnmanager en enkele assistent lijnmanagers. De uitvoering van zo'n omvangrijk integraal vervoerproces als dat in Amsterdam vergt aan de andere kant juist weer centrale regie. Alle ritten van de bussen, trams en metro's worden vierentwintig uur per dag bijgestaan door het Communicatie Centrum Vervoer, de verkeersleiding. Via mobilofoonverbindingen kunnen medewerkers als dat nodig is op ieder moment van de dag assistentie vragen om onverwachte omstandigheden het hoofd te kunnen bieden.
Onderhoud is behoud
Amsterdam heeft circa 280 kilometer tram- en metrospoor dat intensief wordt bereden. Het zal duidelijk zijn dat regulier onderhoud en tijdige vervanging van de sporen van groot belang is voor een veilig vervoer en de veiligheid van reizigers. Ook leiden goed onderhoud en tijdige vervanging tot minder verstoringen van de dienstregeling en beheersing van de onderhoudskosten.
De gemeente Amsterdam is weliswaar eigenaar van alle infrastructuur (sporen) in Amsterdam, maar als gebruiker van het spoor heeft GVB de verantwoordelijkheid voor het beheer en onderhoud van de rails. Ook de bovenleidingen van de tram en metro vereisen onderhoud. Bij calamiteiten of schade rukt de onderhoudsploeg direct uit om herstelwerkzaamheden uit te voeren. Geplande onderhoudswerkzaamheden aan de bovenleiding, evenals aan het spoor, worden vooral 's nachts uitgevoerd.
GVB beschikt over zo'n zeshonderd voertuigen en tien vaartuigen. Om het materieel in goede conditie te houden gaan de trams, bussen, metro's en veerponten regelmatig voor onderhoudsbeurten de diverse werkplaatsen in.
Aan het onderhoud van 52 metrostations werken naast de schoonmaakploegen dagelijks ongeveer zestig mensen van binnen en buiten GVB. Naast het dagelijkse onderhoud vindt renovatie plaats. De metrostations langs de oudste lijnen (tussen Centraal Station en Gein/Gaasperplas) worden tot 2010 vernieuwd.
Zo zal gewerkt worden aan meer openheid en toegankelijkheid (beter licht en heldere materialen) en overzicht (ruimtelijke architectuur) waardoor de atmosfeer zal verbeteren.
Het onderhoud van tram- en bushaltes gebeurt door GVB in samenwerking met de stadsdelen en de exploitant van de haltes.
Efficiënt en gezond
Zoals al eerder aangestipt, dalen de prijzen die de opdrachtgever aan GVB betaalt. Dat betekent dat er steeds minder geld beschikbaar is voor het uitvoeren van dezelfde diensten en het bedrijf efficiënter moet werken. Dat gebeurt op diverse fronten. Productiviteitsverbetering bijvoorbeeld, wordt bereikt door beschrijving en verbetering van werkprocessen, invoering van (verbeterde) geautomatiseerde systemen en daling van het arbeidsverzuim. Verbeterde systemen leiden niet alleen tot grotere standaardisering maar ook tot meer efficiency. Vernieuwing van de systemen binnen de GVB-organisatie betreft technische systemen: administratiesystemen, een personeelsinformatiesysteem en nieuwe planningssystemen waarbij medewerkers meer invloed krijgen op de invulling van de werkroosters. Bij dit alles zijn deskundigheid en motivatie van de medewerkers bepalend voor een effectieve implementatie.
GVB werkt ook aan een gezonde organisatie. Letterlijk. Veel productiviteitswinst valt te halen uit het terugdringen van arbeidsverzuim. Het voorlopige doel is 9%. In 2002 lag dit percentage nog op 15,5% en daalde in drie jaar met vijf procentpunten. In deze percentages zijn langdurig verzuim (langer dan één jaar) en afwezigheid in verband met zwangerschap meegerekend.
Medezeggenschap
Medezeggenschap speelt binnen GVB een belangrijke rol. In de aanloop naar de concessie 2006 - 2011 was de ondernemingsraad medeverantwoordelijk voor de bezuinigingsoperatie van € 32 miljoen die in vier jaar tijd gerealiseerd moest worden. De ondernemingsraad speelt een kritische rol als belangenbehartiger van de ruim 4.200 medewerkers. Tevens is de ondernemingsraad adviseur van de directie waar het gaat om organisatieverbeteringen.
Milieu en maatschappelijk bewust
De belasting van het milieu door de voertuigen waarmee reizigers worden vervoerd, heeft veel aandacht; GVB opereert immers in een dichtbevolkt gebied. Voor de trams en metro's gebruikt GVB stroom die is opgewekt uit de verbranding van afval. Om de uitstoot van bussen op korte termijn te verminderen, zijn de bussen uitgerust met roetfilters. Maar om de uitstoot en het geluid van bussen fundamenteel en structureel te verbeteren, zijn in de visie van GVB bussen nodig die worden aangedreven door elektromotoren. GVB doet sinds 2004 mee aan een drie jaar durend Europees project om de combinatie waterstof/ brandstofcel/elektromotor in de praktijk te toetsen.
Het streven is om ook het geluid van trams en metro's te verminderen. Daartoe wordt in samenwerking met de dienst Milieu en Bouwtoezicht de geluidsbelasting van de trams in kaart gebracht. Met de collega-openbaarvervoerbedrijven RET (Rotterdam) en HTM (Den Haag) en met het CROW (nationale kennisplatform voor infrastructuur, verkeer, vervoer en openbare ruimte) wordt gezocht naar uniforme meetmethodes. Maatregelen die GVB in samenwerking met fabrikant Siemens heeft genomen om het piepen van de nieuwe Combinotram tegen te gaan, zijn succesvol gebleken. En, bij een metro-opstelplaats in het inmiddels dichtbevolkte gebied Gein is een geluidswering aangebracht